Ik wil dat hij zo lang mogelijk zelfstandig kan blijven wonen
Er zijn veel mogelijkheden om het zelfstandige wonen te ondersteunen. Bijvoorbeeld de thuiszorg of de maaltijdservice. Veel ouderen zien hulp van buitenaf in eerste instantie niet zitten. Het is een inbreuk op de privacy. Als de drempel eenmaal genomen is leert de praktijk dat hulp van buitenaf een welkome aanvulling is de op de zorg. Zet regelmatig in samenspraak met je ouder(s) alle zorgvragen op een rij en bekijk wie de aangewezen persoon of instantie is die deze vraag kan vervullen. Uw huisarts of de consulente van het steunpunt mantelzorg is op de hoogte van de mogelijkheden. Het kan zinvol zijn een overzicht of een schema te maken waarop je alle soorten hulp en relaties in kaart brengt. Voor alle betrokkenen is dan duidelijk wie wat doet op welk tijdstip. Een schema geeft ook je ouder inzicht in wat hem of haar van dag tot dag te wachten staat, dat geeft duidelijkheid en daar is vaak behoefte aan.
Als je niet voor jezelf zorgt hou je het niet vol maar hoe zorg je voor jezelf?
Vaak is het makkelijker gezegd dan gedaan goed voor jezelf zorgen. Toch is het een voorwaarde die maakt dat je zorgen vol kunt houden. Misschien vraag je jezelf af: hoe doe ik het in godsnaam want ik ben dag en nacht bezig? Je zou kunnen beginnen met de werkzaamheden van dag tot dag eens op een rijtje te zetten. In dit rijtje staat, als het goed is, dagelijks of enkele keren per week tijd voor jezelf ingepland. Een half uur lezen, volksdansen, saunabezoek, TV kijken of niets doen. Is er geen enkel moment voor jezelf dat zou je dat moeten arrangeren. Geef alle activiteiten van de dag een cijfer, een hoog cijfer voor iets dat je waardevol vindt en dus zelf wilt doen, een laag cijfer voor iets waar je minder waarde aan hecht. De activiteiten met een laag cijfer kunnen mogelijk worden opgevangen door anderen zodat er tijd voor jezelf overblijft. Bepaal je eigen grenzen; kiezen voor jezelf is niet egoïstisch maar verstandig want anders hou je het niet vol.
Ik vind het moeilijk om te zien hoe mijn moeder verandert in een hulpeloze vrouw.
Wanneer een ouder door dementie of een ander ziektebeeld (karakter)veranderingen doormaakt, brengt dat verschillende situaties met zich mee: als zoon of dochter maak je een rolwisseling door van verzorgde naar verzorgende. Voortaan ben jij diegene die beslissingen moet nemen en zaken moet regelen. Je wordt steun en toeverlaat en dat vereist moed en veel aanpassingsvermogen. Daarbij is het van belang dat je jezelf steeds afvraagt welke rol je kunt en wilt vervullen. Daarnaast moet je ook min of meer afscheid nemen van je vader of moeder zoals die ooit was. Dat is een soort rouwproces waar zowel pijn, boosheid als verdriet bij komt kijken. Deze gevoelens zijn heel legitiem en verdienen aandacht. Door er met andere over te praten kun je dingen voor jezelf een plaats geven en relativeren. Het gevoel gesteund te worden door anderen vergroot je draagkracht. Door voldoende kennis te vergaren over het ziektebeeld kun je je beter inleven in het gedrag van je vader of moeder en dat maakt dat er minder snel wrijvingen zullen optreden.De nieuwe situatie brengt beperkingen maar ook mogelijkheden met zich mee. Het kan een uitdaging zijn deze mogelijkheden te ontdekken en te kijken wat je nu voor elkaar kunt betekenen.
Ik vind het moeilijk mijn gezin, baan en de zorg voor mijn ouders te combineren.
Vaak rol je als mantelzorger in de zorg en voordat je het weet moet je gezin, baan en zorg combineren. Het is van belang om regelmatig te inventariseren welke taken er allemaal op je schouders rusten. Zet deze taken van dag tot dag eens onder elkaar met daarachter de uren die je eraan besteedt, de waarde die je het toekent en de steun die je ondervindt.
Uit al deze gegevens kun je jouw draagkracht afleiden.
Door alles in kaart te brengen krijg je een goed overzicht en kun je bekijken welke activiteiten geschrapt moet worden en waar het ontbreekt aan steun. Jezelf tekort doen door geen ruimte te nemen voor ontspanning maakt dat je snel door je reserves heen bent. Zorgen voor anderen betekent ook vooral zorgen voor jezelf
Ik heb al maanden niets van mijn broer gehoord, maar het is ook zijn vader
Niet ieder kind heeft dezelfde visie op het zorgen voor ouders. De een zal zich dagelijks inspannen, een ander bekijkt het van een afstand of laat niets van zich horen. Dit kan leiden tot grote frustratie bij diegene die zich dagelijks inspant.
Het moeilijke is dat de ouder-kind relatie die vóór het ziekzijn bestond een rol speelt bij de zorg die men nu wil bieden. Dat is een individueel gegeven. Daarmee is niet gezegd dat het een voldongen feit is waar niets aan te veranderen is. De zorger kan in ieder geval aangeven dat hij problemen heeft met de houding van de ander.
Probeer de situatie te bespreken waarbij begrip en respect voor elkaars visie een voorwaarde zijn. Mocht het om welke reden dan ook voor je broer of zus moeilijk zijn om voor je ouder(s) te zorgen dan kan hij of zij mogelijk jou wel tot steun zijn. Hij of zij kan regelmatig bellen en informeren naar je of eens iets voor je doen zoals de boodschappen of op je kinderen passen etc. Door je gesteund te voelen kan het makkelijker zijn de zorgtaken te volbrengen.
Bij grote families kan zo nu en dan een familievergadering worden belegd waar alle taken en oplossingen gezamenlijk besproken worden. Onderling verschillende visies op het zorgen voor je ouders kunnen worden geuit. Bij serieuze meningsverschillen kan een objectieve persoon worden gevraagd als mediator te fungeren. Zo iemand inventariseert alle visies en probeert in overleg tot een zo goed mogelijke oplossing te komen. Ook hier is weer wederzijds respect voor andere visies het uitgangspunt.
Je moet zo uitkijken dat je niet gaat betuttelen
Wanneer je voor een ouder gaat zorgen maak je vaak een rolwisseling door. Van verzorgde wordt je verzorgende. Dat is een compleet andere rol die nogal wat van je eist. Je voelt je verantwoordelijk voor die ander maar waar houdt zorgen op en wanneer val je in valkuil van betutteling. Een ouder die de zorgvraag goed weet te verwoorden, weet vaak ook de grenzen wel aan te geven, zou je denken. Een aspect wat de directheid van reageren echter in de weg kan staan is de afhankelijkheid. Je ouder is afhankelijk van jou en niet zelden wordt er dan niet gezegd wat gezegd zou moeten worden. Jouw zorgen zijn goed bedoeld en broodnodig en dat maakt kritiek moeilijk. Door regelmatig in alle openheid te bespreken hoe het zorgen gaat, voorkom je betutteling met wrijving als gevolg. Verplaats jezelf zo nu en dan eens in de positie van de ander en ga na of je jouw handelswijzen als prettig zou ervaren. De kans is groot dat je ouder hetzelfde ervaart. De manier waarop je zorgt, wordt deels ook bepaald door de motivatie die er aan ten grondslag ligt. Zorgen uit liefde of geloofsovertuiging is anders dan zorgen uit plicht, omdat het nu eenmaal beloofd is op het sterfbed van vader of moeder. Of zorgen uit medelijden of omdat je geen nee durft te zeggen. De laatste beweegredenen brengen soms met zich mee dat de ouder al blij mag zijn dat je het allemaal doet, kritiek ligt gevoelig. Toch zou in alle situaties met alle motivaties die aan de zorg ten grondslag liggen, wederzijds respect en openheid het uitgangspunt moeten zijn.
Ik kan het niet over mijn hart verkrijgen die man op te laten nemen
Het laten opnemen van een ouder is voor velen een enorme stap die zo lang mogelijk wordt uitgesteld. Laten opnemen betekent immers loslaten, zorg uit handen geven, ingaan van de laatste fase en veelal een onomkeerbare gebeurtenis. De eerste vraag is natuurlijk waarom het noodzakelijk zou zijn om tot opname over te gaan. De zorg kan te gecompliceerd geworden zijn, de gezinssituatie onhoudbaar of de fysieke en lichamelijke belasting kan te zwaar blijken. Ga voor jezelf na waarom je wel aan opname denkt, maar er niet toe over kunt gaan. Verschillende factoren kunnen hierbij een rol spelen: beloftes om je ouder tot de dood toe te verzorgen bijvoorbeeld of schuldgevoel of niet tegen de wens van je ouder in durven gaan. Alleen jij weet welke factor voor jou bepalend is. Los van alle bepalende factoren is het belangrijk voor jezelf vast te stellen wat haalbaar en wenselijk is. De wens van de ouder is natuurlijk ook belangrijk maar die kan wel eens haaks staan op de mogelijkheden die jij kunt bieden. De verschillende mogelijkheden tijdig bespreken voorkomt conflicten, teleurstellingen en een overbelaste mantelzorger. De klap kan voor je ouder minder hard aankomen wanneer je samen meerdere locaties bezoekt en er vervolgens een keuze gemaakt kan worden. Ook je ouder houdt graag het heft in eigen handen. Bedenk dat wanneer je tot opname wilt overgaan het niet altijd direct te realiseren is. Veel instellingen hebben wachtlijsten. Je huisarts is in eerste instantie de aangewezen persoon om je te informeren over de mogelijkheden.
Soms word ik verteerd door schuldgevoel
Wanneer je door welke omstandigheden dan ook niet of niet meer voor je ouder(s) kunt zorgen, speelt vaak een schuldgevoel op. Het zorgen kan bijvoorbeeld te zwaar worden of te gecompliceerd. Een opname ligt dan voor de hand, maar het voelt alsof je je ouder in de steek laat of het voelt egoïstisch, omdat je voor jezelf kiest. Wanneer je echter voor jezelf hebt beslist dat je grenzen zijn bereikt en je dus niet meer kunt of wilt bieden is dat een goed recht. Grenzen stellen is niet egoïstisch maar verstandig. Het is natuurlijk de vraag of dit schuldgevoel je door jezelf wordt ingegeven of dat je ouder je met dit nare gevoel opzadelt. Uitleggen waarom je keuzes maakt en begrip tonen voor de gevoelens van je ouder kan helpen. Is er geen begrip voor je handelen blijf dan toch jezelf trouw. Praat indien mogelijk met anderen om je gesteund te voelen. Zorg dat je schuldgevoel niet een te grote drempel wordt, waardoor geen nieuwe wegen worden ingeslagen. Nieuwe situaties brengen andere mogelijkheden met zich mee die de moeite van het ontdekken waard zijn. Als je na een opname niet meer dagelijks belast bent, is er wellicht weer tijd en energie om samen leuke dingen te doen of je ouder(s) eens echt te verwennen.
Ze accepteerde van niemand anders hulp, dus deed ik het zelf
Hulpbehoevende ouderen accepteren niet makkelijk hulp van buitenaf. De eigen kinderen voelen immers het meest vertrouwd en zo'n vreemde over de vloer hebben ze liever niet.
Je bent als zoon of dochter daarom al gauw geneigd er nog een schepje zorg bovenop te doen. Dat gaat een tijdje goed maar na verloop van tijd worden opnieuw grenzen bereikt en soms zelfs overschreden.
Om overbelasting te voorkomen is het noodzakelijk om tijdig via de weg van de geleidelijkheid en overleg toch oplossingen van buitenaf in te schakelen. Wanneer je na inventarisatie van taken en knelpunten tot de conclusie komt dat er voor enkele taken oplossingen moeten worden gevonden, kun je beginnen met één iemand van buitenaf in te schakelen.
Na een periode van gewenning kunnen eventuele meerder mensen worden binnengehaald. Leg uit waarom hulp door jou noodzakelijk wordt geacht en kijk uit voor manipulaties.
In de praktijk blijkt dat ook hulp van buitenaf al gauw vertrouwd voelt en een nieuw contact met de buitenwereld oplevert. De praktijk leert echter ook dat hulp van buitenaf nogal eens van persoon wisselt en dat wil nog wel eens ergernissen oproepen.
Maar: je ouder is er bij gebaat dat jij het door externe hulp langer volhoudt !
Bronvermelding: www.teleac.nl/zorgenvoorjeouders