“Mijn man is heel erg sterk, een beer van een vent…Toen hij zo agressief werd, was ik vaak bang voor hem. Ik dacht: als hij me te pakken krijgt, vermoordt ‘ie me nog… Daarom heeft de dokter medicijnen gegeven, ook al maakte hem dat een beetje suf… Nu heeft hij geen medicijnen meer nodig. Hij is zo mak als een lammetje…”

Dementie is moeilijk te verwerken. Degene die het overkomt voelt angst, pijn of onmacht en onbegrip ten aanzien van de eigen situatie. Daardoor kan boosheid ontstaan en dat wekt vervolgens agressie in de hand. Agressie is dus een manier van verwerken.

Tips:

• Het kan goed werken om serieus op zulke gevoelens in te gaan. U kunt bijvoorbeeld zeggen: ‘Als ik dat zou meemaken, zou ik me ook zo voelen.’
• In veel gevallen helpt verandering van omgeving of activiteit vaak om de spanning weg te nemen. Na een wandeling of een kopje koffie is de stemming vaak weer opgeklaard. In ernstige gevallen kunnen medicijnen helpen.
• Soms is uw eigen houding de oorzaak van agressie bij de ander. Daardoor kan hij of zij zich bedreigd voelen en boos reageren. Misschien is uw toon te gebiedend of het tijdstip waarop u iets vraagt ongelukkig. Als u het op een andere manier vraagt, is hetzelfde resultaat vaak zonder probleem te bereiken.
• Blijf rustig wanneer iemand agressief is; maak geen onverwachte bewegingen, doe alles langzaam en praat kalm. Als iemand geweld gebruikt, geef hem of haar dan de ruimte (dit geldt natuurlijk niet als het geweld op andere mensen of op uzelf gericht is). Proberen iemand tegen te houden maakt het alleen maar erger, al kan het natuurlijk nodig zijn iemand te stoppen. Als u de situatie niet meester kunt worden, is het verstandig hulp in te roepen.
• Niet doen: zelf agressief reageren. Het kan even opluchten, maar uw boosheid leidt alleen maar tot grotere boosheid en onbegrip bij de ander. Het kan helpen om eerst tot tien te tellen voor u reageert. Ga zo nodig de kamer uit. Hou steeds in gedachten dat iemand belemmerd is in denken en doen en zich door de dementie geen remmingen kan opleggen.
• Pijn of een ziekte kunnen de oorzaak van de agressie zijn. De dementerende snapt niet waar het vandaan komt en slaat daarom om zich heen. Raadpleeg een arts als u denkt dat uw naaste iets onder de leden heeft of pijn lijdt.
• Angst kan een reden zijn voor agressie. Dementerende mensen kunnen zich bedreigd voelen door bijvoorbeeld een nieuwe omgeving met veel vreemde mensen, door harde stemmen en door onverwachte bewegingen. Als iemand bang is, doet u er goed aan in de buurt te blijven. Als u rustig tegen de ander blijft praten, kan hij kalmeren omdat uw stem vertrouwd is. Haal de ander uit de stressvolle situatie en neem hem mee naar een rustigere omgeving. Verder is het goed om aan anderen uit te leggen dat de dementerende hen mogelijk niet herkent.
• Soms wordt iemand telkens agressief onder dezelfde omstandigheden. Wijziging van het patroon kan agressie voorkomen. Een dementerende vrouw werd altijd ongedurig en baldadig als haar man aan het koken was en zij alleen in de kamer zat. De man kwam op het idee haar in de tussentijd de tafel te laten dekken. Dit gaf haar het gevoel bij het huishouden (haar vroegere domein!) betrokken te zijn. Omdat het bestek en servies in de keuken waren opgeborgen zag ze steeds even haar man.

De hiervoor genoemde adviezen blijken in de praktijk te helpen, maar ze vergen veel van uw geduld en creativiteit. Het is daarom aan te raden er geregeld met anderen over te praten om stoom af te blazen.

Terug naar boven